Prawo spadkowe w Białymstoku

Pomagam w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku i zachowek oraz przy sporządzaniu i ocenie testamentów. Zwracam uwagę na terminy, których upływ może mieć skutki prawne.

Umów konsultację

Zakres pomocy w sprawach spadkowych

Spadek obejmuje ogół praw i obowiązków majątkowych osoby zmarłej. Najczęściej pomagam w następujących sprawach:

  • stwierdzenie nabycia spadku przez sąd albo ustalenie, czy lepsze będzie poświadczenie dziedziczenia u notariusza,
  • przyjęcie lub odrzucenie spadku oraz ocena długów spadkowych,
  • dział spadku, czyli podział majątku między spadkobierców,
  • zachowek dla osób najbliższych pominiętych w testamencie lub w darowiznach,
  • analiza testamentu i przygotowanie projektu własnego testamentu.

Terminy, na które trzeba zwrócić uwagę

Oświadczenie o przyjęciu albo odrzuceniu spadku składa się w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Jeżeli spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia w tym terminie, spadek przyjmuje się z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że odpowiedzialność za długi spadkowe jest ograniczona do wartości odziedziczonego majątku. Przy ocenie sytuacji trzeba uwzględnić, czy w spadku są długi, jaka jest ich wysokość i kto jest spadkobiercą w dalszej kolejności.

Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu. Gdy roszczenie dotyczy darowizny lub zapisu windykacyjnego, pięć lat biegnie od otwarcia spadku (art. 1007 Kodeksu cywilnego). Szczegóły opisuję na stronie Zachowek w Białymstoku.

Kto dziedziczy i na jakich zasadach

Jeżeli zmarły nie pozostawił testamentu, dziedziczą krewni według kolejności określonej w kodeksie cywilnym. W pierwszej kolejności są to dzieci i małżonek zmarłego, każde z nich w równej części, z tym że udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta spadku. Gdy brak takich osób, dziedziczą rodzice, rodzeństwo i dalsi krewni. Testament pozwala rozporządzić majątkiem inaczej, ale nie wyłącza uprawnień do zachowku.

Zachowek co do zasady wynosi połowę wartości udziału, który przypadałby danej osobie przy dziedziczeniu ustawowym. Gdy uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jest małoletnim zstępnym, jest to dwie trzecie tej wartości. Do obliczeń uwzględnia się także niektóre darowizny dokonane przez zmarłego za życia.

Sprawa przed sądem lub u notariusza

Spadkobiercy mogą uzyskać stwierdzenie nabycia spadku w sądzie rejonowym albo akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Notariusz może go sporządzić, gdy wszyscy zainteresowani stawią się i zgodnie potwierdzą dane. Gdy zainteresowani się spierają, kwestionują testament albo nie wiadomo, kto jest spadkobiercą, sprawa trafia do sądu. Postępowanie o dział spadku może zakończyć się ugodą, podziałem fizycznym, przyznaniem rzeczy jednemu ze spadkobierców z obowiązkiem spłaty lub sprzedażą.

Zagadnienia szczegółowe

Z czym przyjść na konsultację

Przydatne mogą być następujące dokumenty i informacje. Nie muszą Państwo mieć wszystkiego, wystarczy to, co jest dostępne:

  • odpis skrócony aktu zgonu,
  • dokumenty potwierdzające pokrewieństwo (akty urodzenia, małżeństwa),
  • testament lub informacja, gdzie się znajduje,
  • dokumenty dotyczące majątku: księgi wieczyste, umowy, wyciągi z rachunków,
  • informacje o długach i zobowiązaniach osoby zmarłej,
  • dokumenty o darowiznach dokonanych przez zmarłego, jeśli są znane.

Najczęstsze pytania

Ile mam czasu na odrzucenie spadku?

Sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku (art. 1015 § 1 KC). Do zachowania terminu wystarcza złożenie w tym czasie wniosku do sądu o odebranie oświadczenia (art. 1015 § 1¹). Brak oświadczenia oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2).

Czy odpowiadam za długi zmarłego?

Spadkobierca co do zasady odpowiada za długi spadkowe, ale gdy spadek przyjęto wprost albo z dobrodziejstwem inwentarza, zakres odpowiedzialności jest różny. W razie braku oświadczenia w terminie spadek przyjmuje się z dobrodziejstwem inwentarza, czyli odpowiedzialność ogranicza się do wartości odziedziczonego majątku.

Co to jest zachowek?

Zachowek to roszczenie pieniężne przysługujące zstępnym, małżonkowi i rodzicom zmarłego, jeśli zostali pominięci w testamencie albo otrzymali mniej, niż wynosi ich zachowek. Nie jest to prawo do konkretnego składnika majątku.

Czy testament pisany ręcznie jest ważny?

Tak, o ile został w całości napisany własnoręcznie, opatrzony datą i podpisany przez spadkodawcę. Brak któregoś z tych elementów może prowadzić do jego nieważności, dlatego taki dokument trzeba sprawdzić.

Czy do stwierdzenia nabycia spadku zawsze trzeba iść do sądu?

Nie. Można także zgłosić się do notariusza i sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia. Droga sądowa jest potrzebna, gdy spadkobiercy się spierają albo sytuacja jest niejasna.

Informacje na tej stronie mają charakter ogólny. Ocena konkretnej sprawy wymaga zapoznania się z dokumentami i okolicznościami.

Porozmawiajmy o Państwa sprawie

Zapraszam do kontaktu telefonicznego pod numerem 725 452 971 albo mailowego. Termin konsultacji w Białymstoku ustalimy wspólnie.

Umów konsultację